VIDEO – S-Works Tarmac SL9: evolutie van een moderne klassieker

Noem de Tarmac SL8 gerust een moderne klassieker. De successen die in het peloton op deze fiets zijn behaald, spreken tot de verbeelding. Voor ons Belgen is de foto van Remco met zijn S-Works voor de Eiffeltoren tijdens de Olympische Spelen van 2024 alleszins eentje die in de geschiedenisboeken thuishoort. Door zijn allround eigenschappen – een licht gewicht, gecombineerd met een goeie aerodynamica, uitgebalanceerd rijgedrag en geen al te exotische framevormen – groeide de Tarmac SL8 ook uit tot een publiekslieveling bij wielertoeristen en amateurrenners. Het was voor de ingenieurs in Morgan Hill dus een ware evenwichtsoefening om de nieuwe Tarmac SL9 van alle juiste ingrediënten te voorzien zodat hij sneller is, maar tegelijk ook weer goed scoort bij een breed publiek.

Evolutie, geen revolutie

Een fiets met zo’n indrukwekkende staat van dienst vervangen door iets radicaal anders blijkt moeilijker dan je zou denken. We zagen bijvoorbeeld al bij de Cannondale Supersix EVO, de Cervélo S5 en ook bij de Specialized Diverge gravelbike dat constructeurs kiezen voor evolutie eerder dan revolutie. Niet uit gemakzucht of om op zeker te spelen, maar omdat het algemene niveau van fietsen dezer dagen gewoon al heel hoog is. Al is het natuurlijk jammer voor wie had gehoopt dat de S-Works Tarmac SL9 qua looks dichter bij de ter ziele gegane Venge zou liggen, of voor wie dacht dat men in Morgan Hill met een compleet nieuw ontwerp op de proppen zou komen. De Tarmac SL9 verschilt subtiel van zijn voorganger en is de volle vier watt sneller. Om een betere fiets te bouwen, werd gekeken naar details bij zowel het frame als de onderdelen. Details die voor mindere goden als jij en ik misschien irrelevant lijken, maar die op wedstrijdniveau het verschil kunnen maken tussen winnen en verliezen.

‘Time to finish’ als nieuwe maatstaf

Om die wedstrijdfocus kracht bij te zetten, houdt Specialized een nieuwe maatstaf voor ogen wanneer het racefietsen ontwikkelt, namelijk: ‘time to finish’. De idee erachter is dat de meest aerodynamische fiets in een wedstrijd niet altijd per se de snelste is aan de meet. Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld de lichtste fiets. De uitkomst van een koers is een optelsom van een heleboel variabelen die verbonden zijn aan de renner, de fiets en de route. Die variabelen probeert Specialized zo accuraat en wetenschappelijk mogelijk te capteren en te verwerken in een complexe rekensom waar fysica-nerds ongetwijfeld een bescheiden erectie van krijgen. Het is een werkwijze die bijvoorbeeld in de Formule 1 al wordt toegepast om hyperrealistische reconstructies en simulaties van races te maken. Hellingsgraden, windrichtingen, de combinatie van specifieke wielen en banden, tot zelfs de capaciteiten van een renner om een bocht te nemen… Dat zijn allemaal gegevens die gecombineerd worden met de koersdata die Specialized krijgt van ‘hun’ renners , om uiteindelijk tot ‘time to finish’-waarden te komen waar de marketingafdeling mee kan uitpakken. Een concreet voorbeeldje? Specialized maakt zich sterk dat Demi Vollering in 2024 op de Tarmac SL9 de Tour de France Femmes niet met vier seconden zou hebben verloren van Kasia Niewiadoma, maar dat ze in die finale etappe naar Alpe d’Huez 14 seconden sneller zou zijn geweest en dus de Tour zou hebben gewonnen.

(Lees verder onder de foto’s)

‘Speed sniffer’ krijgt gezelschap van de ‘win fin’

Wat zijn dan de elementen van de S-Works Tarmac SL9 die dat secondenspel mogelijk maken? Eerst en vooral is er de tien procent kleinere, frontale oppervlakte van de fiets: de balhoofdbuis – die door de marketingafdeling de ‘speed sniffer’ wordt genoemd – werd vier millimeter smaller. Om een vlotte doorloop van de remleidingen mogelijk te maken, staat de vorkbuis een tikkeltje uit het center wanneer ze door de balhoofdbuis loopt, maar daar zie je aan de buitenzijde uiteraard niets van.

Ook aan de voorvork werd geschaafd. De vorkpoten zijn breder geworden en draaien een stukje naar binnen om de luchtstroom door de vork te versnellen. Tegelijk sluit de voorvork nu beter aan op de onderbuis.

(Lees verder onder de foto’s)

De opvallendste nieuwigheid is echter de zitbuis die meer rond het achterwiel is gekromd. Geheel op z’n Amerikaans hebben de marketeers van Specialized hier een sexy naam aan gegeven: de ‘win fin’. Al zal het je zeker geen winst opleveren wanneer je grote dorst hebt, want met een tweede bidon in de houder op de zitbuis heeft de vorm geen enkel aerodynamisch effect. Enkel wanneer renners met één bidon rijden (wat in de slotfase van een koers haast altijd het geval is) is er een vermogenswinst van – hou je vast – een halve watt.

(Lees verder onder de foto’s)

Tot slot is er ook nog de nieuwe S-Works Rapide-zadelpen die met zijn minimaal frontaal oppervlak voor een kleinere verstoring van de luchtstroom tussen de benen moet zorgen.

Met de ogen dicht

Zoals gezegd is de Tarmac SL9 vier watt sneller dan het vorige model aan een moyenne van 45 kilometer per uur. Geen idee hoe het met jouw statistieken is gesteld, maar dat is geen snelheid die ik zomaar even uit de benen schud. Voor mij is het relevanter dat de karakteristieken van de SL8 behouden blijven in dit model. Ook daar hebben die dekselse Amerikanen een vlot bekkende benaming voor bedacht: ‘telepathic handling’. Net als de vorige Tarmac moet je ook de SL9 als het ware met de ogen dicht kunnen besturen, terwijl het toch een levendige, vinnige en agressieve racer is. Ondanks het feit dat de jongste Specialized-telg een eersteklas koersbolide is, heb je hem toch snel in de vingers en voel je je al gauw op je gemak. Dat bevestigt ook Luke Tuckwell tijdens de persvoorstelling aan de Costa Brava. De jongeling van Red Bull – BORA – Hansgrohe fietst een eindje met de verzamelde pers mee en kan na de testrit zijn enthousiasme moeilijk verbergen. Het is ook voor hem de eerste keer op de SL9 en hij looft het werk van de ingenieurs in Morgan Hill. De fiets voelt volgens hem merkbaar responsiever aan en tegelijk ook stabieler in het dalen. Nochtans is de geometrie ongewijzigd gebleven en ook het gewicht zit op hetzelfde niveau. In maat 56 kan je perfect een S-Works Tarmac SL9 opbouwen die rond een UCI-illegale 6,5 kilo schommelt. Over het comfort kan je moeilijk uitspraken doen wanneer je op Spaanse wegen een eerste indruk opdoet, maar de 30 millimeter brede en soepele Cotton TLR-banden van Specialized passen deze fiets natuurlijk als een handschoen.

Voldoende voor een upgrade?

De vraag van één miljoen – of beter gezegd: van € 13.999 – is of de S-Works Tarmac SL9 de investering waard is wanneer je al een SL8 in de garage hebt staan. Persoonlijk zou ik die laatstgenoemde niet stante pede op Tweedehands.be of Buycycle gooien en vervangen door de SL9, net omdat de verschillen zo subtiel zijn. Maar bepaal dat vooral voor jezelf! De nieuwste Tarmac blijft één van de meest pure en toch toegankelijk rijdende racefietsen van het moment.

Meer info en kleurencombinaties vind je op specialized.com.