Sneller rubber bij Pirelli: maak kennis met de Cinturato Gravel RH en RM
Bart Vandermaelen
10 juni 2026
Deel dit artikel:
The Traka was dit jaar een absoluut festijn voor wie van blits gravelmateriaal houdt. Er vielen bijvoorbeeld onuitgegeven, aerodynamische racebakken van o.a. Canyon, Factor en Ridley te spotten. Maar toch wisten Mads Würtz Schmidt en Sofia Gomez Villafane nog met hun ‘ouwe getrouwe’ S-Works Crux 4 het laken naar zich toe te trekken in respectievelijk the Traka 360 en the Traka 200 bij de dames.
Is aero dan toch niet alles in gravel? Als er nog gewonnen kan worden met een fiets die ronde buisvormen, een hoog aangezette achtervork en externe remleidingen heeft, dan zou je eraan beginnen twijfelen. Maar toch heeft ook Specialized ervoor gekozen om de Crux een stevige aero-update te geven.
In deze video vertel ik je alvast meer over de nieuwe S-Works Crux 5 en geef ik je een eerste indruk van zijn rijgedrag mee:
De Crux 5 lijkt wel een offroad Tarmac SL8 geworden, daar waar zijn voorganger meer weg had van een Aethos. Naast de looks heeft de fiets ook qua rijgedrag overeenkomsten met de Tarmac. Specialized heeft daar – geheel op zijn Amerikaans – een sexy term opgekleefd: de Crux 5 beschikt net als de Tarmac over ’telepathic handling’. Het is dus een fiets die enerzijds direct, agressief en snel aanvoelt, maar die aan de andere kant toch ook meteen het nodige vertrouwen biedt. Geen supernerveuze rodeostier die enkel met de nodige ervaring en stuurmanskunst onder controle kan houden, maar een prima uitgebalanceerde grindraket die als doel heeft om je het snelst aan de finish te krijgen.
Je het snelst aan de finish krijgen: dat is wat een fiets dus volgens Specialized moet doen en daarom is ‘Time to finish’ de nieuwe maatstaf die voor ogen wordt gehouden wanneer de ingenieurs in Morgan Hill een racefiets ontwerpen. De meest aerodynamische fiets is in een wedstrijd niet altijd per se de snelste aan de meet. Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld de lichtste fiets. ‘Time to finish’ is een optelsom van een heleboel variabelen die verbonden zijn met de renner, met de fiets en met de route.
De berekening van ‘Time to finish’ probeert Specialized zo wetenschappelijk en accuraat mogelijk aan te pakken. Een concreet voorbeeldje? Matt Beers van het Specialized-team reed in 2025 Unbound Gravel met een trillingssensor onder zijn zadel om de staat van de ondergrond te registreren. Die data werd vervolgens gekoppeld aan de cijfertjes die na de race uit Matt’s fietscomputer rolden en zo bracht Specialized het effect van het terrein op o.a. rolweerstand, snelheid, energieverlies en vermoeidheid in kaart.
Door dat soort gegevens samen te voegen in een complexe rekensom waar fysica-nerds ongetwijfeld een bescheiden erectie van krijgen, is men in staat om hyperrealistische reconstructies én simulaties te maken van races. Die werkwijze komt uit het Formule 1. Windsnelheden en windrichtingen op elke plaats van een parcours, de combinatie van specifieke wielen en banden, tot zelfs de capaciteiten van een renner om een bocht te nemen… Dat zijn allemaal variabelen die onafhankelijk van elkaar opgemeten en in rekening gebracht worden, om uiteindelijk tot ’time to finish’-waarden te komen waar de marketingafdeling mee kan uitpakken.
In het geval van Unbound Gravel beweert Specialized nu bijvoorbeeld dat Sofia Gomez Villafane in Unbound Gravel 2025 maar liefst 9 minuten en 58 seconden sneller zou zijn geweest als ze met een Crux 5 in plaats van Crux 4 had gekoerst.
De grootste snelheidswinst komt zoals gezegd uit de verbeterde aerodynamica van de fiets. De aangepaste buisvormen van het frame staan in voor 50 procent van de winst, terwijl de nieuwe Roval Terra cockpit en Roval Terra Aero CLX-wielen de fiets respectievelijk 20 en 30 procent sneller maken. Alles samen biedt de Crux 5 15,2 watt meer gratis snelheid dan zijn voorganger. En dat terwijl het lichte gewicht helemaal gevrijwaard is gebleven. De Crux is en blijft één van de lichtste gravelbikes die je vandaag kan kopen, met een framegwicht van amper 789 gram. De testfiets waar ik aan de Costa Brava mee op pad mocht gaan – een S-Works frame gemaakt van FACT 12r carbon en afgemonteerd met een SRAM Red XPLR AXS-groepset, Roval Terra cockpit, Roval Terra Aero CLX-wielen en 50 mm brede Tracer-banden – zet in maat 54 amper 7,1 kilo op de weegschaal en dat is niet eens de lichtste afmontage. Met een stel lichtere Roval Terra CLX III-wielen (waarvan een setje amper 1079 gram weegt) duik je al een eind onder de zeven kilo. Specialized maakte er bovendien een halszaak van om de waarden qua framestijfheid en -flexibiliteit van de Crux 4 te ‘kopiëren’ naar de Crux 5, zodat het heerlijke rijgevoel van die fiets ook behouden blijft.
Nog een geliefd kenmerk van de Specialized Crux 4 was dat hij al ruimte bood aan banden tot 50 mm breed, terwijl de concullega’s met hun gravelracefietsen vaak nog op 40 of 45 mm maximale bandbreedte bleven steken. Ook nu wil Specialized op vlak van ’tyre clearance’ een soort voortrekkersrol spelen met de Crux 5, want hij heeft ruimte voor 55 mm brede banden of 2.2 inch mountainbikebanden. Die ingreep vraagt natuurlijk ook wat aanpassingen in de geometrie: er wordt met kortere stuurpennen gewerkt, het frame heeft een halve graad luiere balhoofdhoek en de trapashoogte is 6 mm lager geworden, waardoor je iets meer ‘in de fiets’ zit. De zitbuishoek is dan weer een halve graad steiler, zodat je iets meer boven de trapas zit, met een meer efficiënte vermogenstransfer als gevolg.
Heel bepalend voor het acceleratiegevoel van een fiets, is de lengte van de liggende achtervork. Specialized is erin geslaagd om die waarde bij de Crux 5 hetzelfde te houden als bij de Crux 4, wat toch opvallend is. Bredere banden zijn immers ook iets hoger en zitten dichter tegen de zitbuis aan. Gevolg daarvan is dat je enkel nog groepsets met een enkel voorblad kan monteren, maar de maximale grootte van het tandwiel is wel 52 tanden.
Zoals gezegd is er ook de nieuwe Roval Terra cockpit. Het stuur weegt 298 gram (in maat 400 x 100 mm), heeft 107 mm drop en 12 graden flare en is verkrijgbaar in 13 maten, gaande van 380 mm breed op de shifters met een stuurpenlengte van 75 mm tot een breedte van 420 mm en stuurpenlengte van 110. Opvallend is dat het stuur ook 5 graden backsweep heeft, wat een iets rechtere zithouding oplevert met de handen bovenop het stuur.
Het meest belangrijke kenmerk van de Roval Terra cockpit is echter het minst zichtbare. Dit stuur is 78 procent minder stijf dan de Roval Rapide-cockpit die Specialized op zijn racefietsen monteert. Door het stuur zo te fabriceren, worden trillingen een stuk beter gedempt en dat creëert een aangenamer en comfortabeler rijgevoel op gravel.
De Roval Terra Aero CLX-wielen die je op de foto’s in mijn testfiets ziet, zijn al enkele maanden uit, maar vergis je niet: ze werden weldegelijk ontwikkeld samen met de Crux 5 en het gebruik ervan is dus volledig op deze fiets afgestemd. De wielen vallen op door de vorm van de velg vooraan. Het lijkt alsof een traditionele hoge velg is afgezaagd. Dat is blijkbaar een heel aerodynamische vorm, maar waarvan lang werd aangenomen dat het onmogelijk was om het sterk en vooral licht genoeg te maken. Specialized is er toch in geslaagd om de code te kraken, en hoe! Een wielset met vooraan een 50 mm en achteraan een 45 mm hoge hooked velg, DT Swiss 180 naven en carbon spaken weegt amper 1340 gram. Merk op dat de velg achteraan niet zo’n ‘afgesneden’ profiel heeft, omdat het daar op vlak van luchtweerstand geen nut heeft om een velg zo vorm te geven.
Ook de lay-up van de velgen en de carbon spaken is – net als de Roval Terra cockpit – bedoeld om niet té stijf te zijn, maar om toch een zekere mate van trillingsdemping te voorzien. Al zijn het toch vooral de banden die op een fiets voor het meeste comfort zullen zorgen. De interne velgbreedte van 27 mm is minder extreem dan bijvoorbeeld die van de nieuwe ENVE G SES-wielen of de Zipp XPLR wielen, maar ook deze Roval-wielen zijn echt wel op brede banden voorzien.
De Roval Terra Aero CLX-wielen zijn uiteraard de topmodellen in een reeks wielen waarvan de meer betaalbare varianten wél gloednieuw zijn. Samen met de Crux 5 worden immers 3 nieuwe wielsets gelanceerd:
Een wielset met een gewicht van 1594 gram (inclusief ventielen en tubeless tape), een velghoogte van 25,5 mm, een interne velgbreedte van 27 mm, een externe velgbreedte van 38 mm, DT Swiss 370-naven en Sapim D-Light straightpull-spaken. Adviesprijs: € 1398.
Een wielset met een gewicht van 1263 gram (inclusief ventielen en tubeless tape), een velghoogte van 25,5 mm, een interne velgbreedte van 27 mm, een externe velgbreedte van 38 mm, DT Swiss 350-naven en DT Swiss Revolution Straight Pull-spaken. Adviesprijs: € 1698.
Een wielset met een gewicht van 1608 gram (inclusief ventielen en tubeless tape), een velghoogte van 50mm vooraan en 45 mm achteraan, een interne velgbreedte van 27 mm, een externe velgbreedte van 38,5 mm, DT Swiss 350-naven en DT Swiss Competition race Straight Pull-spaken. Adviesprijs: € 1798.
De vorige generatie van de Specialized Crux was ook één van mijn favoriete gravelbikes. Ik fietste er enkele keren mee, zowel met het topmodel als met de aluminium instapper. De remleidingen die buitenom liepen waren een visuele afknapper, maar anderzijds maakten ze het onderhoud van de fiets wel makkelijk. Maar het was vooral de combinatie van een heel licht gewicht met ruimte voor brede banden die voor veelzijdigheid en speelsheid in het rijgedrag zorgden.
Tijdens de lancering van de Crux 5 aan de Costa Brava fietsten mijn collega’s en ik zowel over heuvelachtig en soms tricky terrein als over enkele biljartvlakke stroken champagnegravel en ik moet toegeven: ik heb me prima geamuseerd. De Crux is nog altijd de speelse en directe bolide die ik me herinnerde. Hij heeft hetzelfde acceleratievermogen als vroeger, dankzij het vederlichte gewicht klimt de fiets opvallend makkelijk en de toegenomen aero capaciteiten merk je vooral op lange rechte gravelstroken, waar de snelheden hoog oplopen en waar je je lekker smal kan maken achter het 38 cm brede Roval Terra-stuur.
Een gravelbike van iets meer dan 7 kilo is heus niet altijd een godsgeschenk. Stabiliteit en controle aan zowel lage als hoge snelheden zijn op gravelpaden enorm belangrijk. Als een fiets op dat terrein te schichtig reageert op input, dan keldert het vertrouwen. Bij de Crux 5 merk ik echter niets van onvoorspelbaarheid, integendeel. Al in de eerste – soms best gevaarlijke – afdalingen in de heuvels aan de Spaanse kust, voel ik me op mijn gemak. Daar zitten ook de prima Tracer-gravelbanden van 50 mm breed voor iets tussen. De grip en tractie waren ideaal in de losliggende steentjes en op de wat harder aangedrukte, Catalaanse aardewegen. De banden maakten de foutenmarge in het stuurgedrag een stukje groter en ook het feit dat de cockpit niet superstijf is, draagt bij aan dat gevoel dat de Crux 5 niet al te nerveus bochten instuurt.
Voor mij is deze Crux 5 een heel interessant totaalpakket, net zoals bijvoorbeeld de nieuwe BMC Kauis 01. Zeker op onze slechte Belgische wegen zou ik de fiets met wat smallere banden durven afmonteren en hem gewoon als racefiets gebruiken. Hij is snel, levendig en agressief en tegelijk biedt hij toch dat tikkeltje extra stabiliteit en comfort ten opzichte van een rasechte koersfiets. De Crux 5 mag dan wel een gravelracer heten, maar als je de fiets op die manier bekijkt, dan is het gewoon een heel veelzijdig ding. Voor de prijs van een Crux koop je bij wijze van spreken een vliegensvlugge gravelbike én een comfortabele koersfiets met pit. En dat maakt het prijskaartje misschien een tikkeltje aanvaardbaarder? Want het grote nadeel is hier uiteraard weer de kostprijs.
De S-Works-versie van de Crux 5 – met SRAM Red XPLR 1×13-speed-groepset, Ceramic Speed-trapas, 45 mm brede Pathfinder-banden, een Roval Terra-cockpit en Roval Terra Aero CLX-wielen – kost maar liefst € 13.999. De fiets komt in twee kleuren: zoals je hem op de foto’s van het perskamp ziet én in ‘Silver Dust/Amethyst Frost/Nebula Metallic.’
Een niveautje lager op de productladder kom je de Speciazed Crux 5 S-Level AXS tegen. Die kost € 10.499 en heeft een FACT 10r carbon frame dat eveneens is afgemonteerd met SRAM RED XPLR. Verder krijg je voor die prijs ook de Roval Terra cockpit en Roval Terra Aero CL-wielen. Het gewicht van dit model zit volgens Specialized op 7,7 kilo in maat 56. Deze fiets is verkrijgbaar in twee kleuren: Redwood Metallic/White en Deep Marine Metallic/Dolomite Metallic.
Dan is er ook nog de Specialized Crux 5 Expert AXS. Bij die gravelbike krijgt het FACT 10r carbon frame een SRAM Force AXS XPLR-groepset, Roval Terra C III en een losse Roval Terra/Rapide stuur- en stuurpencombinatie mee. Prijskaartje: € 6999. Je hebt de keuze uit twee kleuren: Shadow Silver/Obsidian Metallic of Burnt Gold/Dolomite Metallic/Obsidian Metallic.
Nog een trapje naar onderen op de productladder kom je de Crux 5 Comp tegen voor € 4499, met een SRAM Rival AXS XPLR-groep, alu DT Swiss G500-wielen en een aluminium stuur- en stuurpencombinatie. De fiets komt in twee kleuren: Obsidian Metallic en Amethyst Frost.
Tot slot is er ook nog de Specialized Crux 5 Sport met een mechanische 1×12-speed Shimano GRX 800-groepset, een aluminium stuur- en stuurpencombinatie en aliminium DT Swiss G500-wielen. Die fiets komt in twee kleurstellingen: Dolomite Metallic/Bordeaux Metallic en Silver Pearl Smoke/Silver Dust en hij kost € 3999.
Voor een FACT 12r S-Works frame betaal je € 5799.
Meer info vind je op de website van Specialized.
